Stalingrad - walki o Stalingradzką Fabrykę Traktorów
Orzechowce 28.02.2009


Przełom stycznia i lutego 1943 roku. Zapada mroźna noc na terenie zrujnowanych budynków Stalingradzkiej Fabryki Traktorów. Niemieccy żołnierze, zmarznięci, głodni kładą się spać w pomieszczeniach, po których hula wiatr i śnieg. Część lokuje się w dawnym budynku administracyjnym, część w hali produkcyjnej, reszta w piecu cegielni przylegającej do SFT. Czuwają tylko posterunki. Od czasu do czasu pada tylko pojedynczy strzał lub rozświetla teren wystrzelona raca.

Noc mija spokojnie. Jest ona chwilowym ukojeniem dla głodnych żołnierzy obu stron konfliktu. Rano znów rozpętuje się piekło. Rosjanom udaje się odbić gwałtownym atakiem piec i halę produkcyjną, której nie byli w stanie utrzymać wyczerpani Niemcy. Do odbicia hali przystępują grupy złożone z żołnierzy różnych jednostek. Wojsko jest zdemoralizowane, natarcie niemrawe i musi zalec w ogniu radzieckiego maxima. Powodzenie to wykorzystują Rosjanie przystępując do ataku mającego odbić budynek administracyjny. Niemcy są jednak na tyle silni, aby zmasakrować atakujących zwartym ogniem broni maszynowej i zmusić ich resztki do cofnięcia. Tam czeka na cofających się oddział NKWD - można iść tylko naprzód. Rozkaz niemieckiego dowództwa jest jednoznaczny - odbić ruiny hali fabrycznej. Trzeba odzyskać ten skrawek terenu okupiony już setkami, a może tysiącami poległych. Teren posiadania przez Niemców kurczy się z dnia na dzień. Walczący w ruinach SFT korpus gen. Streckera jest już odcięty od kilku dni od reszty miasta, któro teraz jest morzem ruin, w których dokonuje się los 6 Armii gen. Paulusa. Desperacki atak wycieńczonych żołnierzy udaje się i na krótką chwilę Niemcy wdzierają się do hali oraz opanowują piec. Lecz tylko na chwilę, bo w ruinach toczą zacięte walki z gwardzistami gen. Rodimcewa, którzy pojawiają się niewiadomo skąd na tyłach walczących. Znów hala przechodzi w ręce niemieckie.

Obie strony są mocno wykrwawione, jednak Rosjanie wiedzą już, że zwycięstwo jest ich, dlatego ich morale jest znacznie wyższe. Niemcy nie rezygnują jednak z opanowania fabryki. Cudem odnalezione resztki paliwa pozwalają uruchomić nieliczny z ocalałych transporterów opancerzonych i przy jego wsparciu wychodzi natarcie z flanki na halę fabryczną. Rosjanie kładą ogień moździerzowy na swoją lewą flankę, ale nie jest on wstanie zatrzymać szturmujących. Od frontu Niemcy również przystępują do natarcia i po krwawych walkach wdzierają się do środka, gdzie rozgrywa się walka wręcz. Żołnierze walczą na schodach, w korytarzach, pomieszczeniach produkcyjnych. Pionierzy miotaczem ognia likwidują na I piętrze obsadę radzieckiego erkaemu. Wszędzie dym, ogień i wybuchające granaty. Po krwawej walce Niemcy odbijają i umacniają halę, a raczej to co z niej zostało.

Ciężkie walki toczą się o piec, w którym ulokował się punkt sanitarny. Udaje się go opanować Niemcom na krótką chwilę po czym gwardziści roznoszą resztki jego obrońców w walce wręcz. Wyczerpani i zagłodzeni żołnierze nie mają już sił, aby podnieść do walki łopatkę czy karabin. Walki ustają. Trwa tylko wymiana ognia, choć najczęściej strzelają tylko Rosjanie. Niemcy nie mają już amunicji.

Armia Czerwona wysyła parlamentariuszy, którzy zostają ostrzelani przez zdesperowanego żołnierza. Nie rezygnują jednak i dalej próbują nawiązać kontakt z obrońcami hali. Niemiecki oficer udaje się do nich. Znamienne jest to, ze od centrum miasta nie słychać już żadnych walk. Wszyscy wiedzą już, że to koniec. Nieliczni postanawiają popełnić samobójstwo. Reszta wychodzi z dziur, piwnic, ruin i ustawia się w kolumnę, która zostaje odprowadzona do niewoli. Wielu z tych, którzy nie mają dość sil, aby iść zostaje dobita przez eskortujących lub pozostawionych na pewną śmierć. Kolumna żołnierzy w łachmanach, resztkach mundurów, z kocami na plecach, pozawijani chustami idzie w nieznane. Tylko bardzo nieliczni z nich przeżyją do wiosny, a i oni będą umierać tysiącami w następnych latach w radzieckim systemie gułagów. Niecałe 6 000 z nich w 1955 roku wróci do domu.

Tak w dużym skrócie wyglądała rekonstrukcja końcowych walk o ruiny Stalingradzkiej Fabryki Traktorów przeprowadzona w Orzechowcach gmina Żurawica 10 km od Przemyśla, przez Przemyskie Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej X D.O.K. oraz gminę Żurawica. Imprezę udało się zrealizować dzięki pomocy Wójta Gminy Żurawica Janusza Szaragi, Posła na Sejm III RP Piotra Tomańskiego oraz sponsorów.

W rekonstrukcji udział wzięli: GRH Kalina Krasnaja, Stowarzyszenie TGRH, GRH Front, AA 7, Pionier 39, 3 Bastion Grolman, PSRH X D.O.K., Kampfgruppe Edelweiss, GRH Rhein, Stowarzyszenie Edukacji Historycznej, GRH Tomaszów, GRH Hoffmeier, GRH San, a także koledzy ze Słowacji KVH Kosice, Węgier i nasz przyjaciel z Czech Michał Gajdarus. Broń i pirotechnikę zapewnili KAER oraz Roman i Zdenek Benes.

Serdecznie dziękuję wszystkim za przyjazd, wspólnie spędzony czas.


Mirosław Majkowski




Zobacz filmy z rekonstrukcji:

http://www.youtube.com/watch?v=MAsQU6vKZLE
http://www.youtube.com/watch?v=fpIfYWqWMm8&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=KKQJHgchUtU&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=stQTBIgjPnI&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=dMmMkE7e680&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=7TOG1gID_Dg&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=ws71SSK2vMQ&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=WhnVG7rb9rc&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=q2fN5Od_MjQ&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=PWZ4mNNXhp8&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=qplFdrAnYj8&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=RkpLPiKiVJI
http://www.youtube.com/watch?v=ivvWL3-MZdM&feature=related





Zobacz fotogalerię z rekonstrukcji:



Zdjęcia: Maciej Figiel





Zdjęcia: Piotr Wróbel





Zdjęcia: Łukasz Kisielica




Zobacz inne fotorelacje:

http://n0rek.com/fotki/stalingrad/
http://www.simug.ovh.org/index2.php?gallery=Stalingrad%202009
http://pipek.pl/galeria/thumbnails.php?album=123
http://pipek.pl/galeria/thumbnails.php?album=124
http://pipek.pl/galeria/thumbnails.php?album=125
http://pipek.pl/galeria/thumbnails.php?album=126
http://zurawica.pl/?url=info&id=411
Nowiny24.pl


<<< powrót