Wołyń 1943 - 2013 - Nie o zemstę, lecz o pamięć wołają ofiary
Radymno 20 - 21 lipca 2013


Szerokim echem odbiła się w mediach rekonstrukcja historyczna zorganizowana dla uczczenia 70. rocznicy akcji eksterminacyjnej przeprowadzonej na Wołyniu i Kresach Wschodnich przez OUN - UPA na ludności polskiej, czeskiej, ormiańskiej, rosyjskiej, żydowskiej i ukraińskiej. Inscenizację transmitowały na żywo telewizje Polsat News i Republika TV, choć szkoda, że w TV Polsat News zamiast muzyki i dźwięku, które stanowiły integralną część pokazu w transmisję wpleciono dyskusję zaproszonych do studia gości reprezentujących jedno tylko - krytyczne - stanowisko i wygłaszających opinie nie mające pokrycia w faktach. Wiele artykułów i informacji o przeprowadzonej rekonstrukcji znalazło się w prasie oraz na portalach informacyjnych.

Już od wczesnego popołudnia na placu nad zalewem gromadzili sie pierwsi widzowie. Do miasta samochodami i autokarami przybywało coraz więcej gości i bezpośrednio przed rozpoczęciem uroczystości zaczęło brakować miejsc parkingowych. Po chodnikach i drogach prowadzących do miejsca rekonstrukcji sunął potok ludzi gromadzących sie przy barierkach odgradzających miejsce inscenizacji i pod telebimami. Spektakl wedle danych policji zgromadził ponad 15 tys. widzów.

Rekonstrukcja rozpoczęła się od powitania wszystkich przez Burmistrza Radymna Wiesława Pirożka, który podkreślił, że to spotkanie ma wzruszyć serca i poruszyć umysły, by już nigdy nie wydarzyła się taka tragedia. Poprosił widzów, by obejrzeć ten spektakl godnie i z powagą. W podobnym tonie wypowiadali się Prezes Przemyskiego Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej "X D.O.K." Mirosław Majkowski, Prezydent Stalowej Woli Andrzej Szlęzak, dr Andrzej Zapałowski i ks. Tadeusz Isakowicz-Zalewski. Wszyscy oni podkreślali, że ta rekonstrukcja jest wołaniem o pamięć o ofiarach z 1943 roku, a nie próbą konfliktowania narodów, czego znakiem jest hasło "Nie o zemstę, lecz o pamięć wołają ofiary".

Po powitaniu przybyłych na obchody jubileuszu 70-lecia rzezi wołyńskiej gości, wśród których znaleźli się parlamentarzyści, samorządowcy, przedstawiciele środowisk kresowych i kombatanckich, przedstawiciele świata nauki i kultury, świadkowie wydarzeń z 1943 roku i ich rodziny, widzowie przybyli na tę rekostrukcję z całej Polski oraz mieszkańcy Radymna, nastąpiło wręczenie odznaczeń. Wśród odznaczonych znaleźli się Dorota Gunia - Dyrektorka MOK w Radymnie, która otrzymała odznaczenie od kresowiaków oraz Wiesław Pirożek odznaczony przyznanym przez Ministra Obrony Narodowej srebrnym medalem "Za zasługi dla obronności kraju".

W czasie trwania cześci oficjalnej, obok wybudowanych do celów rekonstrukcji domów, rekonstruktorzy odtwarzali życie wsi z lat czterdziestych XX w. Mężczyźni i kobiety zajmowali sie czynnościami gospodarczymi, dzieci bawiły się w obejściach.

Po zakończeniu oficjalnej części uroczystości zaczęła się inscenizacja. Pod przydrożną kapliczką wracający z pola Polacy wraz ze swym ukraińskim sąsiadem odmawiali w swoich językach modlitwę "Ojcze nasz". Polak zaniepokojony wydarzeniami z sąsiednich wiosek, o których słyszał, pytał sąsiada czy są bezpieczni, a sąsiad zapewniał, że są przecież dobrymi ludźmi i nic im nie grozi. Zapadł zmrok i w obejściach ucichło. Narrator opowiadał o realiach historycznych lata 1943 roku. Z niektórych obejść wybiegli ludzie i dołączyli do zbliżających się do wioski oddziałów UPA i uzbrojonych w narzędzia chłopów. Bojownicy otoczyli wioskę, a chłopi zaczęli wdzierac się do chat. Podpalono kilka chat. Słychać było krzyki i strzały. Po przeprowadzonej "akcji" chłopi z zagarniętym dobytkiem, w eskorcie bojowników opuścili palącą się wioskę.

Domy płonęły, a w tym czasie chór Cantilena z Radymna dyrygowany przez Dorotę Gunię wykonał "Litanię Wołyńską" skomponowaną przez Krzesimira Dębskiego, który akompaniował temu wykonaniu. Po tym, przy mikrofonie pojawił się Mirosław Majkowski, który podziękował rekonstruktorom za udział w przedsięwzięciu i poprosił ich o zaprezentowanie sie widzom. Trudno się dziwić wzruszeniu głównego animatora tej rekonstrukcji, bowiem spektakl u większości widzów wywołał wzruszenie i spowodował ściśnięcie gardła. Niemniej, ponad 200 rekonstruktorów z grup rekonstrukcyjnych z całej Polski - od Przemyśla po Szczecin - oraz ze Słowacji i Czech otrzymało gromkie brawa od publiczności, która wcześniej w ciszy i skupieniu oglądała cały spektakl.

Po zakończeniu rekonstrukcji wszystkim biorącym w niej udział - zarówno przy organizacji, jak i jej przeprowadzeniu, a także przybyłym na nią widzom - podziękował Burmistrz Radymna Wiesław Pirożek. Powracającym do domów życzył bezpiecznej podróży. Widzowie w powadze opuszczali plac nad zalewem, chwaląc nastrój i wydźwięk gry aktorów, świateł i dźwięku. Warto wspomnieć, że przed, w trakcie i po uroczystości nie odnotowano żadnych zdarzeń, które by wymagały interwencji medycznej, czy policyjnej. Mimo ogromnego tłoku na ulicach i korków po zakończeniu rekonstrukcji nie było też żadnych incydentów drogowych. W zabezpieczeniu imprezy brali udział Strzelcy, harcerze, pracownicy MOK, strażacy i wolontariusze.

Organizatorami rekonstrukcji byli Przemyskie Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej "X D.O.K." we współpracy z Burmistrzem Miasta Radymno, Miastem Stalowa Wola i Miejskim Ośrodkiem Kultury w Radymnie.
Komitet honorowy przedsięwzięcia tworzyli: prof. Władysław Filar, Ewa Siemaszko, ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, Anna Ostromęcka-Lewak - Okręg Wołyński Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Lucyna Kulińska - prezes Społecznej Fundacji Pamięci Narodu Polskiego, płk. Jan Niewiński, gen. Mirosław Hermaszewski, prof. Jacek Wilczur, raper Tadek Firma Solo, kompozytor Krzesimir Dębski i kapelan 27. Wołyńskiej DP AK ks. płk. Andrzej Jakubiak.


Witold Pawlik
www.radymno.pl




Zobacz filmy z rekonstrukcji:

16-minutowy film Stalowemiasto.pl
29-minutowa relacja - mttolo.webiq.pl
Reportaż: Oblicze ludobójstwa - TV Trwam
Pełna relacja TV Republika
Materiał autorstwa Patryka Nieckarza
Wypowiedź Mirosława Majkowskiego przed rekonstrukcją
Film nakręcony przez jednego z widzów. Cisza tłumu...
Rekonstrukcja rzezi w Radymnie. Spłonęły domy! - www.stalowka.eu
Mario Siwy - cz. 3
Mario Siwy - cz. 2
Mario Siwy - cz. 1
Fakty TVN z 21 lipca 2013 r.
RMF24.pl
TwojaTV.info
Konferencja podsumowująca organizację rekonstrukcji historycznej
5-minutowa relacja Stalowemiasto.pl
Wystąpienie ks. Isakowicza-Zaleskiego w Radymnie - Solidarni2010.pl
Film przygotowany przez Radio Rzeszów
Relacja Stalowka.net
Przemówienia przed spektaklem - Stalowka.net
Wywiad z ks. Tadeuszem Isakowiczem-Zaleskim - Pod24.info
Pełny film zrealizowany przez Solidarni2010
Ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski o pacyfikacji Radwanowic i rzezi na Wołyniu
Filmik Piotra Perykaszy cz. 6
Filmik Piotra Perykaszy cz. 5
Filmik Piotra Perykaszy cz. 4
Filmik Piotra Perykaszy cz. 3
Filmik Piotra Perykaszy cz. 2
Filmik Piotra Perykaszy cz. 1
Jedna z flank widowni
Przemówienia organizatora Mirosława Majkowskiego, Prezydenta Miasta Stalowej Woli Andrzeja Szlęzaka i dra Andrzeja Zapałowskiego
Przemówienie Wójta Gminy Radymno
W oczekiwaniu na rekonstrukcję...
Jeszcze przed rekonstrukcją...
Filmik nakręcony przez jednego z widzów
Reportaż Pod24.info
Reportaż Solidarni 2010
Relacja w TV Republika
Informacje dnia - TV Trwam, 21.07. (O rekonstrukcji od 4:46 minuty)
Hołd dla ofiar czy niepotrzebne widowisko? O rekonstrukcji Rzezi Wołyńskiej - TVP Info, 21.07.
Rekonstrukcja rzezi wołyńskiej - TVP Info, 20.07.
Rekonstrukcja Rzezi Wołyńskiej - relacja na żywo w Polsacie News
Ostatnie przygotowania - pod24.info
Piątkowe próby - mttolo.webiq.pl
Budowa wioski
Konferencja prasowa 14 marca 2013 r.





Zobacz fotogalerię z rekonstrukcji:



Zdjęcia: Jarosław Piasecki







Zdjęcia: Piotr Perykasza







Zdjęcia: Joanna Szubra/SH Feldgrau







Zdjęcia: Łukasz Solski







Zdjęcia: Katarzyna Okoń/Pod24.info







Zdjęcia: Piotr Then







Zdjęcia: Janusz Michalczak/Dziennik Polski







Zdjęcia: Tadeusz Batowski (kolorowe)







Zdjęcia: Tadeusz Batowski (czarno - białe)







Zdjęcia: Piotr Then







Zdjęcia: Hubert Lewkowicz/Gazeta Przemyska







Zdjęcia: Przemysław Wiśniewski






Zobacz inne fotorelacje:

Urząd Miejski w Radymnie
Radymno - miasto rekreacji
rzeszow.gazeta.pl
wiadomosci24.pl
stalowka.net
interia.pl
naszdziennik.pl
wyborcza.pl
Solidarni2010.pl
gazetaprzemyska.pl
Wielkie odliczanie. Do rekonstrukcji zostało 3 dni !!! - FB Horyzont Podkarpacki
Wołyń 1943 nie o zemstę lecz o pamięć wołają ofiary - FB Horyzont Podkarpacki
Fotorelacja z rekonstrukcji cz. 1 - FB Horyzont Podkarpacki
Fotorelacja z rekonstrukcji cz. 2 - FB Horyzont Podkarpacki
Dzień przed inscenizacją - mttolo.webiq.pl
Fotorelacja - mttolo.webiq.pl
Msza św. w intencji ofiar
Zdjęcia Marleny Pieniążek
Rzeszów: podsumowanie rekonstrukcji o ludobójstwie na Wołyniu
Rzeszowskie Stowarzyszenie Fotograficzne
RMF24.pl
maszq.blogspot.com
Grupa Rekonstrukcji Historycznej Ludności Cywilnej z Mławy




<<< powrót